Od 14 do 17 grudnia po godz. 18 na antenie Radia Gdańsk zostaną wyemitowane cztery specjalne audycje historyczne poświęcone wydarzeniom sprzed 50 lat. W ich przygotowaniu dziennikarze rozgłośni Marzena Bakowska i Andrzej Urbański wykorzystali relacje świadków historie i archiwalne nagrania Radia Gdańsk. Audycje znajdą się także w specjalnym dwupłytowym wydawnictwie „#Pamięć. Grudzień ’70”. – Tym wydawnictwem zamykamy tegoroczny projekt #Pamięć. Przypomnę, że w ramach całego cyklu Radio Gdańsk w kwietniu upamiętniło ofiary Zbrodni Katyńskiej i tragedii smoleńskiej, a w sierpniu świętowaliśmy 40 rocznicę Sierpnia ’80. Jednak nie byłoby zwycięstwa Solidarności bez bohaterstwa, poświęcenia i ofiary robotników w grudniu 1970 roku i dopiero ta grudniowa płyta domyka ten misyjny projekt – wyjaśnia Adam Chmielecki, prezes Radia Gdańsk.

„Grudniowy tren”

Na drugiej płycie w ramach wydawnictwa „#Pamięć. Grudzień ‘70” znajdzie się „Grudniowy tren”. To utwór powstały na specjalne zamówienie Radia Gdańsk właśnie dla uczczenia ofiar Grudnia ’70. Autorem jest kompozytor, dyrygent i pedagog Rafał Janiak, dziekan Wydziału Dyrygentury Symfoniczno-Operowej z Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Aby skomponować muzyczne epitafium ofiar Grudnia ‘70, sięgnął do źródeł historycznych. – W mojej kompozycji na orkiestrę smyczkową symbolicznie nakreślone zostają ludzkie przeżycia w trzech następujących po sobie częściach: Zimna, głodna, morska noc; Nagły, krwawy, blady świt; Milcząca, grobowa cisza – opowiada Rafał Janiak.

Światowe prawykonanie utworu będzie miało miejsce 12 grudnia w symbolicznym miejscu – kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gdyni, który od lat 70. XX wieku był ostoją i centrum pomocy dla osób represjonowanych po grudniu i ich rodzin. Z kolei 13 grudnia o godz. 16 w studiu koncertowym i jednocześnie na antenie Radia Gdańsk zabrzmi koncert „#Pamięć. Grudzień ’70” w wykonaniu Orkiestry Kameralnej Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina. Zespół pod batutą Rafała Janiaka wykona nie tylko „Grudniowy tren”, ale również najsłynniejsze polskie utwory elegijne, m.in. Krzysztofa Pendereckiego i Mikołaja Góreckiego. Z uwagi na pandemię oba wydarzenia koncertowe odbędą się bez udziału publiczności.

Słuchowisko „Ostry dyżur”

Z kolei 17 grudnia po godz. 19 na antenie Radia Gdańsk będzie miała miejsce premiera słuchowiska „Ostry dyżur”, opowiadającego historię Grudnia ’70 z perspektywy lekarza pełniącego dyżur w „czarny czwartek” 17 grudnia 1970 r., w dniu brutalnego stłumienia protestu robotniczych w Gdyni. W realizacji słuchowiska brali udział w dużej części ci sami twórcy, którzy w 2019 r. przygotowali dla Radia Gdańsk słuchowisko „Spisek komandorów”: autor scenariusza Wojciech Fułek, reżyser Paweł Chmielewski oraz aktorzy Mirosław Baka, Piotr Cyrwus i Krzysztof Janczar.

– Słuchowisko zostanie powtórzone w święta Bożego Narodzenia, docelowo planujemy również wydanie go na płycie DVD. Wspólnie z twórcami sięgamy po różne środki dziennikarskiego i artystycznego wyrazu, bo tego wymaga duch czasu. Jeśli chcemy skutecznie docierać do społeczeństwa, zwłaszcza do młodego pokolenia, z ważnymi treściami dotyczącymi polskiej historii i tożsamości, musimy używać zróżnicowanych narzędzi, zarówno kultury wysokiej, jak i popularnej – przekonuje Adam Chmielecki.

– Grudniowa zbrodnia nie została osądzona, sprawcy uniknęli kary. Ale, jak brzmią słowa wiersza wyrytego na pomniku Poległych Stoczniowców w Gdańsku, „spisane będą czyny i rozmowy”. Oddajemy więc głos świadkom 1970 roku, niech oni przemówią – przekonuje dr Jarosław Szarek, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, który jest partnerem projektu Radia Gdańsk. Pozostali partnerzy to pomorskie spółki Grupa Lotos i Energa.