Co musisz wiedzieć:

• Polska ma otrzymać 43,7 mld euro z instrumentu SAFE
• Rząd twierdzi, że program nie zawiera kamieni milowych
• Przywoływane zapisy ustawy wskazują na warunkowość wypłat

Według rzecznika rządu Adama Szłapki wypłata środków z programu SAFE nie wymaga realizacji kamieni milowych. Jednak, jak wskazują komentatorzy, przepisy mówią coś innego.

43,7 mld euro dla Polski

Polska w ramach unijnego instrumentu SAFE ma otrzymać 43,7 mld euro (ok. 185 mld zł) preferencyjnych pożyczek na realizację 139 projektów zbrojeniowych. Ustawa wdrażająca SAFE czeka teraz na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego.

W SAFE zaszyte są kamienie milowe, to kolejna próba ograniczenia naszej suwerenności

- wskazuje europoseł PiS Daniel Obajtek. Na nagraniu w mediach społecznościowych mówi:

To Bruksela decyduje, na co mamy wydać pożyczkę. W jakim kierunku mamy realizować sprawy uzbrojenia. Mało to, są zapisy, które mówią, że tam jest mechanizm również warunkowy. Są różnego rodzaju kamienie milowe, czyli znów chcą włączyć pseudomechanizm praworządności, by zawsze mieć trzymanie na Polskę

- podkreśla.

Rząd zaprzecza

Słowom tym zaprzeczył rzecznik rządu.

Uwaga! Obajtek kłamie. W SAFE nie ma żadnych kamieni milowych. Kamienie milowe zatwierdził Morawiecki w KPO

- twierdzi Adam Szłapka.

W przegłosowanej przez posłów koalicji rządzącej Ustawie o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE w pkt. IV uzasadnienia jednak wyraźnie zapisano:

Rozwiązania te mają charakter techniczny i służą zapewnieniu ciągłości finansowania zadań o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa, przy jednoczesnym zachowaniu rygorów wynikających z przepisów o finansach publicznych oraz rozporządzenia SAFE.

I dalej kluczowa informacja:

Należy wskazać, że pożyczka SAFE przewiduje wypłatę pierwszej transzy pożyczki w formie zaliczki w wysokości 15% wartości pożyczki, niezwłocznie po zawarciu umowy pożyczki. Wnioski o kolejne transze pożyczki składane są do Komisji Europejskiej w kwietniu i październiku każdego roku (w roku 2026 r. – tylko październik) w zakresie zrealizowanych kamieni milowych.

Z tego zapisu wprost wynika, że w kwestii SAFE będą obowiązywały kamienie milowe. Chodzi o różne reformy i ustawy, które musi wdrożyć dany kraj, aby Bruksela uruchomiła środki unijne.

Jak było w KPO

W przypadku Polskiego Krajowego Planu Odbudowy (KPO) Warszawa dogadała się z Komisją Europejską na 283 kamieniach milowych. Podzielono je na 106 reform oraz 177 inwestycji, a ich realizacja jest warunkiem otrzymania środków finansowych z Unii Europejskiej. Łączny budżet KPO to ponad 254 mld zł (dotacje i pożyczki).

A co jest w uzasadnieniu ustawy, Panie Rzeczniku? pic.twitter.com/eetqIDdPf0

— Daniel Obajtek (@DanielObajtek) March 1, 2026