Apel! Chcą odtworzyć historię byłego Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „S"

„W związku z zamiarem odtworzenia historii byłego Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ «Solidarność» prosimy każdego, kto posiada jakiekolwiek dokumenty, pisma, gazety, fotografie, gadżety z nim związane o przekazanie ich do wykorzystania w planowanym opracowaniu” – apelują działacze toruńsko-włocławskiej Solidarności.
Sztandar Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „S
Sztandar Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „S" / fot. P. Grążawski

Były Region Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „Solidarność” pomimo kilkukrotnych „podejść” do tej pory nie ma spisanej swojej historii. Gorzej, ponieważ wiadomo, iż część zgromadzonych przed kilkunastu laty dokumentów po prostu przepadła po śmierci człowieka, który je zbierał. Jeszcze nie wiadomo co się z nimi stało.

"Problem jest spory, ponieważ kombatantów, którzy tworzyli zręby Regionu jest już mała garstka, dokumenty, ważne papiery – rozproszone, stąd każda poważna relacja, każda gazetka, protokół, wykaz są bardzo ważne. Nie chcemy nikomu zabierać dokumentów, zwłaszcza, że część z niuch może być traktowana jako pamiątka rodzinna, stąd będziemy wdzięczni także za kopie, lub możliwość dokonania takiej. Każdy, kto znacząco przyczyni się do wzbogacenia wiedzy historycznej o Regionie Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej może liczyć na uwiecznienie swojego nazwiska w monografii" - piszą autorzy apelu.

Bardzo cenne będą osobiste wspomnienia (choćby krótkie) z pierwszych lat funkcjonowania Regionu, działań w stanie wojennym i w okresie reaktywacji (po 1989 r).

Karnawał Solidarności we Włocławku

Włocławski sierpień 1980 r. został zainicjowany 22 VIII przez wiec załogi Włocławskiej Fabryki Maszyn i Urządzeń ,,Wisła”, którzy poparli postulaty robotników Wybrzeża. 28 VIII 1980 r. strajk podjęli pracownicy Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji we Włocławku żądający zapoznania się z postulatami robotników Wybrzeża. W dniach 29 – 30 VIII miały też miejsce jednodniowe strajki w Zakładach Azotowych ,,Azoty”, Fabryce Lin i Drutu ,,Drumet” oraz ,,Transbudzie”. Włocławscy robotnicy solidaryzowali się z postulatami związkowymi gdańskiego i szczecińskiego MKS.

Pojawiły się także postulaty o charakterze ekonomicznym. We Włocławku nie doszło jednak do powstania reprezentacji strajkujących o charakterze ponadzakładowym w postaci MKS – u. Strajki wspomniane po podpisaniu porozumień w Szczecinie zostały zakończone. 5 IX 1980 r. delegacja pracowników z ,,Azotów” spotkała się z Lechem Wałęsą w Gdańsku i to właśnie w Zakładach Azotowych powstał 15 IX pierwszy komitet założycielski Związku. 22 IX 1980 r. w lokalu Oddziału Wojewódzkiego Stowarzyszenia ,,PAX” we Włocławku odbyło się zebranie przedstawicieli 23 zakładów pracy.

Miejscowy PAX wydatnie dopomógł w organizacji Związku. Cztery dni później doszło do powstania Międzyzakładowego KomitetuZałożycielskiego NSZZ ,,S” Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej we Włocławku w dniu 26 IX 1980 r., na czele którego w roli przewodniczącego stanął Marian Nowicki – ślusarz z Zakładów Azotowych we Włocławku. W skład Prezydium MKZ weszli także: Marek Malicki (wiceprzewodniczący MKZ, pracownik Kujawskiej Fabryki Manometrów), Prokop Wojciechowski (sekretarz MKZ, pracownik Hydrobudowy), Lucjan Przystałowski, Marek Jesiołowski, Kazimierz Rojkowski, Ryszard Lewandowski, Zbigniew Mokras, Wiesław Świątkiewicz, Marek Urbański. Na początku listopada 1980 r. w MKZ Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej zarejestrowanych było 80 komitetów zakładowych, zaś liczba członków sięgała 42 tysięcy. Jesienią 1980 r. Region uczestniczył w ogólnopolskich akcjach protestacyjnych. W XI 1980 r. powstała Miejska Komisja Koordynacyjna MKZ w Rypinie na czele z przewodniczącym Ryszardem Hańczykiem. W II 1981 r. w Lipnie i Radziejowie powstały Międzyzakładowe Komisje Koordynacyjne MKZ, zaś ich przewodniczącymi zostali Jan Ramza i Stanisław Gawroński.

W I 1981 r. MKZ we Włocławku wsparł działania NSZZ ,,Solidarności Chłopskiej” m.in. organizację rolniczych manifestacji. W II 1981 r. doszło do zmian w składzie Prezydium MKZ: wiceprzewodniczącymi zostali Janusz Heliński i P. Wojciechowski, zaś nowymi członkami Prezydium Tadeusz Zygadło, Igor Kraiński, Elżbieta Kierzkowska i Zbigniew Kaszubski. W III 1981 r. powołano Regionalny Komitet Strajkowy w związku z wydarzeniami bydgoskimi z 19 III 1981 roku. W czerwcu 1981 r. doszło do zakończenia działalności przez włocławski MKZ. Podczas I i II Walnego Zebrania Delegatów (29 V i 5 VI) powołano do życia i wybrano Zarząd Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ ,,Solidarność”. Przewodniczącym Zarządu Regionu został M. Nowicki, zaś wiceprzewodniczącymi W. Świątkiewicz i Edward Wilk. W skład Prezydium Zarządu weszli: Karol Jung (Kujawska Fabryka Manometrów, przew. KZ), Z. Kaszubski (PKS, przew. KZ), E. Kierzkowska (Fabryka Farb i Lakierów, przew. KZ), Cecylia Kościuk (nauczycielka), Józef Maciejewski (Kujawska Fabryka Manometrów, członek Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania we Włocławku), Andrzej Mazur (Oddział Stowarzyszenia PAX we Włocławku, przew. KZ), Lucjan Przystałowski (kierowca MPK, przewodniczący komisji rewizyjnej), Tadeusz Zygadło (Wojewódzka Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, przew. KZ).
Pozostałych członków i członkiń Zarządu Regionu było 45. W skład komisji rewizyjnej Regionu weszło 9 osób. Komisji przewodniczył Franciszek Sobieski. Na dzień 2 VI 1981 r. liczba członków Związku w Regionie wynosiła 65 261 osób. Jednocześnie dokonano wyboru 6 delegatów Regionu na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ ,,S” w Gdańsku we IX 1981 roku. Na I KZD NSZZ ,,Solidarności” w Gdańsku delegaci ci nie odegrali większej roli. 23 IX 1981 r. utworzono Rejonowe Komisje Koordynacyjne NSZZ ,,S” Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej w: Ciechocinku, Lipnie, Aleksandrowie Kujawskim, Rypinie, Radziejowie, Lubrańcu i Chodczu.

Po zjeździe, a przed wprowadzeniem stanu wojennego działania władz regionalnych Związku koncentrowały się na prowadzeniu działalności bieżącej. Jednocześnie w okresie 23 XI – 13 XII 1981 r. miał miejsce ogólnopolski strajk Solidarności Chłopskiej w siedzibie Wojewódzkiego Związku Kółek i Organizacji Rolniczych we Włocławku.


 

POLECANE
Komunikat dla mieszkańców Białegostoku Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców Białegostoku

Po kilkunastu dniach siarczystych mrozów miasto podsumowuje zimową akcję pomocową. W centrum Białystok działał specjalny autobus–ogrzewalnia, z którego każdego dnia korzystało ponad 120 osób. Teraz, wraz z poprawą pogody, inicjatywa została zakończona – ale służby wciąż apelują o czujność wobec osób zagrożonych wychłodzeniem.

Igrzyska 2026: Jeden z Polaków zachwycił na dużej skoczni z ostatniej chwili
Igrzyska 2026: Jeden z Polaków zachwycił na dużej skoczni

Kacper Tomasiak zdobył brązowy medal olimpijski w skokach narciarskich na dużym obiekcie w Predazzo. Zwyciężył Słoweniec Domen Prevc, a srebro wywalczył Japończyk Ren Nikaido.

Ten kraj coraz popularniejszy wśród Polaków. Prawie dwa razy więcej turystów Wiadomości
Ten kraj coraz popularniejszy wśród Polaków. Prawie dwa razy więcej turystów

Ruch turystyczny do Wietnamu wyraźnie rośnie, a wśród odwiedzających coraz większą grupę stanowią Polacy. Dane za styczeń 2026 roku pokazują, że kraj w Azji Południowo-Wschodniej odwiedziło 17 240 turystów z Polski. To niemal dwa razy więcej niż rok wcześniej.

Prognoza pogody. IMGW wydał komunikat na najbliższe dni Wiadomości
Prognoza pogody. IMGW wydał komunikat na najbliższe dni

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej poinformował, że od Atlantyku, przez Półwysep Iberyjski, centralną Europę, po północ Rosji rozciągać się będą układy wysokiego ciśnienia. Resztę kontynentu obejmą aktywne niże z układami frontów atmosferycznych. Przeważający obszar kraju będzie w zasięgu klina wyżu znad południowej Skandynawii i Bałtyku, natomiast nad południowe rejony, z południowego zachodu nasunie się zatoka niżowa wraz z pofalowanym frontem atmosferycznym, związana z niżem znad Włoch. Z północy zacznie napływać powietrze arktyczne.

Niemieccy aktywiści domagają się zamknięcia szwajcarskich elektrowni jądrowych tylko u nas
Niemieccy aktywiści domagają się zamknięcia szwajcarskich elektrowni jądrowych

W obliczu rosnącego niepokoju o bezpieczeństwo energetyki jądrowej, Niemcy coraz głośniej domagają się wyłączenia szwajcarskich elektrowni atomowych (AKW) położonych blisko granicy. Studia i raporty podkreślają ogromne zagrożenia dla Badenii-Wirtembergii i całych Południowych Niemiec w przypadku awarii.

Amerykanie ruszyli po Lewandowskiego. Konkretna oferta na stole Wiadomości
Amerykanie ruszyli po Lewandowskiego. Konkretna oferta na stole

Amerykański Chicago Fire złożył konkretną ofertę Robertowi Lewandowskiemu. Trener Gregg Berhalter poleciał do Barcelony, by osobiście spotkać się z napastnikiem, jego żoną i agentem. Klub z MLS ma też pierwszeństwo w rozmowach - dopóki negocjacje trwają, inne zespoły ligi nie mogą rozpocząć starań o transfer.

Walentynki napędziły turystykę. Zakopane przeżywa prawdziwe oblężenie Wiadomości
Walentynki napędziły turystykę. Zakopane przeżywa prawdziwe oblężenie

Zakopane przeżywa walentynkowe oblężenie. Już od rana na popularnej zakopiance panował wzmożony ruch samochodowy, a w sobotę w mieście pod Giewontem trudno znaleźć wolne miejsce parkingowe. Na ulicach panuje tłok, a Krupówki są wypełnione spacerującymi parami

Dramat znanej polskiej piosenkarki. Jej słowa chwytają za serce Wiadomości
Dramat znanej polskiej piosenkarki. Jej słowa chwytają za serce

Ewa Bem w rozmowie z mediami wróciła do trudnych chwil związanych z chorobą nowotworową i śmiercią męża, Ryszarda Sibilskiego. Artystka przyznała, że przez długi czas była przekonana, iż to ona odejdzie pierwsza.

Przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej. Zapytano Polaków z ostatniej chwili
Przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej. Zapytano Polaków

Czy Polska powinna powrócić do obowiązkowej służby wojskowej? Zapytała o to Polaków pracownia Social Changes na zlecenie Telewizji wPolsce24.

Kryptodyktatura dopadła sędziego Dariusza Łubowskiego tylko u nas
Kryptodyktatura dopadła sędziego Dariusza Łubowskiego

Wyrok w sprawie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec Marcin Romanowski wywołał burzliwą debatę o granicach niezależności sędziowskiej. Po decyzji sędziego Dariusz Łubowski i użyciu w uzasadnieniu słowa „kryptodyktatura” pojawiły się zmiany w jego obowiązkach służbowych. Czy to zwykła reorganizacja pracy sądu, czy element szerszego sporu o praworządność? Sprawa budzi pytania o relacje między władzą wykonawczą a wymiarem sprawiedliwości.

REKLAMA

Apel! Chcą odtworzyć historię byłego Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „S"

„W związku z zamiarem odtworzenia historii byłego Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ «Solidarność» prosimy każdego, kto posiada jakiekolwiek dokumenty, pisma, gazety, fotografie, gadżety z nim związane o przekazanie ich do wykorzystania w planowanym opracowaniu” – apelują działacze toruńsko-włocławskiej Solidarności.
Sztandar Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „S
Sztandar Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „S" / fot. P. Grążawski

Były Region Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ „Solidarność” pomimo kilkukrotnych „podejść” do tej pory nie ma spisanej swojej historii. Gorzej, ponieważ wiadomo, iż część zgromadzonych przed kilkunastu laty dokumentów po prostu przepadła po śmierci człowieka, który je zbierał. Jeszcze nie wiadomo co się z nimi stało.

"Problem jest spory, ponieważ kombatantów, którzy tworzyli zręby Regionu jest już mała garstka, dokumenty, ważne papiery – rozproszone, stąd każda poważna relacja, każda gazetka, protokół, wykaz są bardzo ważne. Nie chcemy nikomu zabierać dokumentów, zwłaszcza, że część z niuch może być traktowana jako pamiątka rodzinna, stąd będziemy wdzięczni także za kopie, lub możliwość dokonania takiej. Każdy, kto znacząco przyczyni się do wzbogacenia wiedzy historycznej o Regionie Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej może liczyć na uwiecznienie swojego nazwiska w monografii" - piszą autorzy apelu.

Bardzo cenne będą osobiste wspomnienia (choćby krótkie) z pierwszych lat funkcjonowania Regionu, działań w stanie wojennym i w okresie reaktywacji (po 1989 r).

Karnawał Solidarności we Włocławku

Włocławski sierpień 1980 r. został zainicjowany 22 VIII przez wiec załogi Włocławskiej Fabryki Maszyn i Urządzeń ,,Wisła”, którzy poparli postulaty robotników Wybrzeża. 28 VIII 1980 r. strajk podjęli pracownicy Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji we Włocławku żądający zapoznania się z postulatami robotników Wybrzeża. W dniach 29 – 30 VIII miały też miejsce jednodniowe strajki w Zakładach Azotowych ,,Azoty”, Fabryce Lin i Drutu ,,Drumet” oraz ,,Transbudzie”. Włocławscy robotnicy solidaryzowali się z postulatami związkowymi gdańskiego i szczecińskiego MKS.

Pojawiły się także postulaty o charakterze ekonomicznym. We Włocławku nie doszło jednak do powstania reprezentacji strajkujących o charakterze ponadzakładowym w postaci MKS – u. Strajki wspomniane po podpisaniu porozumień w Szczecinie zostały zakończone. 5 IX 1980 r. delegacja pracowników z ,,Azotów” spotkała się z Lechem Wałęsą w Gdańsku i to właśnie w Zakładach Azotowych powstał 15 IX pierwszy komitet założycielski Związku. 22 IX 1980 r. w lokalu Oddziału Wojewódzkiego Stowarzyszenia ,,PAX” we Włocławku odbyło się zebranie przedstawicieli 23 zakładów pracy.

Miejscowy PAX wydatnie dopomógł w organizacji Związku. Cztery dni później doszło do powstania Międzyzakładowego KomitetuZałożycielskiego NSZZ ,,S” Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej we Włocławku w dniu 26 IX 1980 r., na czele którego w roli przewodniczącego stanął Marian Nowicki – ślusarz z Zakładów Azotowych we Włocławku. W skład Prezydium MKZ weszli także: Marek Malicki (wiceprzewodniczący MKZ, pracownik Kujawskiej Fabryki Manometrów), Prokop Wojciechowski (sekretarz MKZ, pracownik Hydrobudowy), Lucjan Przystałowski, Marek Jesiołowski, Kazimierz Rojkowski, Ryszard Lewandowski, Zbigniew Mokras, Wiesław Świątkiewicz, Marek Urbański. Na początku listopada 1980 r. w MKZ Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej zarejestrowanych było 80 komitetów zakładowych, zaś liczba członków sięgała 42 tysięcy. Jesienią 1980 r. Region uczestniczył w ogólnopolskich akcjach protestacyjnych. W XI 1980 r. powstała Miejska Komisja Koordynacyjna MKZ w Rypinie na czele z przewodniczącym Ryszardem Hańczykiem. W II 1981 r. w Lipnie i Radziejowie powstały Międzyzakładowe Komisje Koordynacyjne MKZ, zaś ich przewodniczącymi zostali Jan Ramza i Stanisław Gawroński.

W I 1981 r. MKZ we Włocławku wsparł działania NSZZ ,,Solidarności Chłopskiej” m.in. organizację rolniczych manifestacji. W II 1981 r. doszło do zmian w składzie Prezydium MKZ: wiceprzewodniczącymi zostali Janusz Heliński i P. Wojciechowski, zaś nowymi członkami Prezydium Tadeusz Zygadło, Igor Kraiński, Elżbieta Kierzkowska i Zbigniew Kaszubski. W III 1981 r. powołano Regionalny Komitet Strajkowy w związku z wydarzeniami bydgoskimi z 19 III 1981 roku. W czerwcu 1981 r. doszło do zakończenia działalności przez włocławski MKZ. Podczas I i II Walnego Zebrania Delegatów (29 V i 5 VI) powołano do życia i wybrano Zarząd Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej NSZZ ,,Solidarność”. Przewodniczącym Zarządu Regionu został M. Nowicki, zaś wiceprzewodniczącymi W. Świątkiewicz i Edward Wilk. W skład Prezydium Zarządu weszli: Karol Jung (Kujawska Fabryka Manometrów, przew. KZ), Z. Kaszubski (PKS, przew. KZ), E. Kierzkowska (Fabryka Farb i Lakierów, przew. KZ), Cecylia Kościuk (nauczycielka), Józef Maciejewski (Kujawska Fabryka Manometrów, członek Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania we Włocławku), Andrzej Mazur (Oddział Stowarzyszenia PAX we Włocławku, przew. KZ), Lucjan Przystałowski (kierowca MPK, przewodniczący komisji rewizyjnej), Tadeusz Zygadło (Wojewódzka Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, przew. KZ).
Pozostałych członków i członkiń Zarządu Regionu było 45. W skład komisji rewizyjnej Regionu weszło 9 osób. Komisji przewodniczył Franciszek Sobieski. Na dzień 2 VI 1981 r. liczba członków Związku w Regionie wynosiła 65 261 osób. Jednocześnie dokonano wyboru 6 delegatów Regionu na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ ,,S” w Gdańsku we IX 1981 roku. Na I KZD NSZZ ,,Solidarności” w Gdańsku delegaci ci nie odegrali większej roli. 23 IX 1981 r. utworzono Rejonowe Komisje Koordynacyjne NSZZ ,,S” Regionu Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej w: Ciechocinku, Lipnie, Aleksandrowie Kujawskim, Rypinie, Radziejowie, Lubrańcu i Chodczu.

Po zjeździe, a przed wprowadzeniem stanu wojennego działania władz regionalnych Związku koncentrowały się na prowadzeniu działalności bieżącej. Jednocześnie w okresie 23 XI – 13 XII 1981 r. miał miejsce ogólnopolski strajk Solidarności Chłopskiej w siedzibie Wojewódzkiego Związku Kółek i Organizacji Rolniczych we Włocławku.



 

Polecane