Wolne niedziele europejskim standardem

Wprowadzenie wolnych niedziel w Polsce nie będzie czymś nadzwyczajnym. Wręcz przeciwnie. Wolna niedziela jest zasadą obowiązującą w niemal wszystkich państwach zachodniej Europy. Wyjątek stanowią Irlandia i Portugalia.
/ pixabay.com [licencja: CCO]
Analitycy Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris podjęli się porównania przepisów o dniach wolonych, które obowiązują w większości europejskich krajów. Analizie poddano obywatelski projekt ustawy ograniczającej handel w niedzielę, pod którym podpisało się 518 tys. osób.

Ordo Iuris zwraca uwagę, że w dziewięciu na trzydzieści jeden państw, których ustawodawstwo przeanalizowano handel w niedzielę jest niedozwolony lub ograniczony. W większości europejskich krajów obowiązuje zakaz pracy w handlu w niedzielę. Prawo nie zezwala, aby w niedzielę były otwarte sklepy, które zatrudniają pracowników. Za sklepową ladą może stać właściciel.

Rozwiązanie, które zaproponowano w obywatelskim projekcie ustawy jest identyczne jak przepisy, które obowiązują w Niemczech i Austrii. Oponenci ograniczenia handlu w niedzielę chętnie posługują się przykładem Węgier, gdzie po ponad roku od wprowadzenia zakazu handlu, władze wycofały się z tego pomysłu. Warto zwrócić uwagę, że węgierski premier Victor Orbán zrezygnował z wolonych niedziel z powodów politycznych.

Ordo Iuris wskazuje, że rok obowiązywania zakazu handlu na Węgrzech pozytywnie wpłynął na tamtejszą gospodarkę. Poprawiła się sytuacja w sektorze drobnego handlu.
„Także w innych krajach na gwarancjach wolnej niedzieli najczęściej korzystają indywidualni przedsiębiorcy i rodzinne firmy. Nie znajdują potwierdzenia obawy dotyczące ogólnego spadku obrotów w handlu” – podkreśla Instytut.

NSZZ Solidarność wielokrotnie wskazywała, że projekt ustawy jest próbą odzyskania niedziel.
– To nasze 500 plus dla pracowników – zaznacza Alfred Bujara, przewodniczący Sekcji Krajowej Pracowników Handlu NSZZ Solidarność i jednocześnie pełnomocnik Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej.

Wszystko po to, aby osoby zatrudnione w handlu mogły w niedzielę spędzić czas z rodzinami i odpocząć. Również analitycy Ordo Iuris zwracają uwagę, że założenia projektu złożonego przez NSZZ Solidarność do Marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego stanowią realizację dyrektyw konstytucyjnych obligujących władze publiczne do otoczenia rodziny szczególną ochroną i opieką (art. 18 Konstytucji RP) oraz do ochrony pracy i nadzoru nad warunkami wykonywania pracy (art. 24 Konstytucji RP).
„W bezpośrednim związku z tą zasadą pozostaje wynikające z art. 47 Konstytucji prawo do ochrony prawnej życia prywatnego i rodzinnego. Analitycy proponują przy tym kilka zmian, które mogłyby zostać rozważone podczas prac parlamentarnych” – podkreśla Ordo Iuris.

Autorzy analizy twierdzą, że tytuł ustawy powinien afirmować rolę niedzieli jako dnia wolnego od pracy, szczególnie w kontekście życia rodzinnego.
„Projekt mógłby więc nosić tytuł: »ustawa o wolnej niedzieli« albo »ustawa o ochronie życia rodzinnego w niedzielę«. Wskazane jest także wybranie jednolitej formy prawnej dla proponowanego ograniczenia handlu w niedziele i obowiązującego już ograniczenia możliwości zatrudniania osób w święta będące dniami ustawowo wolnymi od pracy” – dodano.


Pełen raport autorstwa Ordo Iuris dostępny jest TUTAJ.


Izabela Kozłowska

 

POLECANE
„ONZ i Zachód promują w Afryce permisywną edukację seksualną jako prawa człowieka” gorące
„ONZ i Zachód promują w Afryce permisywną edukację seksualną jako prawa człowieka”

Jak poinformował portal Hungarian Conservative, ONZ przy wsparciu krajów Zachodu usiłuje wymuszać na Afryce wprowadzanie permisywnej, agresywnej edukacji seksualnej. Dzieje się to pod pozorem praw człowieka.

Obywatele państw UE coraz bardziej zaniepokojeni. Jest najnowszy sondaż Eurobarometru z ostatniej chwili
Obywatele państw UE coraz bardziej zaniepokojeni. Jest najnowszy sondaż Eurobarometru

W czasach wzmożonych napięć geopolitycznych obywatele są coraz bardziej zaniepokojeni swoją przyszłością – wynika z ostatniego badania Eurobarometru, wnioski z którego zostały opublikowane w środę.

Analiza prawna: SAFE - narzędzie wywierania wpływu na państwa członkowskie? gorące
Analiza prawna: SAFE - narzędzie wywierania wpływu na państwa członkowskie?

Rada Unii Europejskiej wydała Rozporządzenie 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiające Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego. Celem tego aktu prawnego jest zapewnienie Unii Europejskiej oraz państwom członkowskim większej samodzielności strategicznej i obronności poprzez finansowanie uzupełniania luk i budowy własnych zdolności w zakresie europejskiego przemysłu obronnego. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę rozporządzenia dotyczącą ryzyka polityczno-prawnego, związanego z możliwością zastosowania tzw. mechanizmu warunkowości, w odniesieniu do Instrumentu SAFE, czyli powiązania przyznawania środków z przestrzeganiem przez państwa członkowskie zasady praworządności.

Państwo prawa nie potrzebuje „ustawionych” sędziów tylko u nas
Państwo prawa nie potrzebuje „ustawionych” sędziów

Władza, która rzeczywiście dysponuje mocnymi podstawami do rozliczania swoich oponentów, nie musi sięgać po metody budzące podejrzenia o manipulację wymiarem sprawiedliwości. Jeśli dowody są oczywiste, jeśli zarzuty są solidne, a proces uczciwy — wystarczy pozwolić działać instytucjom państwa w sposób przejrzysty i zgodny z prawem.

Zmiana układu sił w SKW? „Jarosław Stróżyk mocno się rozpycha” z ostatniej chwili
Zmiana układu sił w SKW? „Jarosław Stróżyk mocno się rozpycha”

„Mocno rozpycha się Szef SKW, Jarosław Stróżyk, który - jak mówią 'na korytarzach' - miał otrzymać zgodę na większą kontrolę systemu dot. obrony informacyjnej oraz cyberbezpieczeństwa RP” - napisał na platformie X były rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn.

Dr Jacek Saryusz-Wolski o programie SAFE: Podwójny nelson dla Polski gorące
Dr Jacek Saryusz-Wolski o programie SAFE: Podwójny nelson dla Polski

„Podwójny nelson dla Polski zawarty w unijnym programie SAFE narzuca Polsce model uzbrojenia i stwarza niebezpieczne ryzyko politycznie motywowanego wstrzymania wypłaty środków” - alarmuje na platformie X doradca prezydenta ds. europejskich dr Jacek Saryusz-Wolski.

Niemiecki wywiad: Rosja wydaje na wojsko nawet o dwie trzecie więcej, niż zakładano z ostatniej chwili
Niemiecki wywiad: Rosja wydaje na wojsko nawet o dwie trzecie więcej, niż zakładano

Rzeczywiste wydatki wojskowe Rosji były w ostatnich latach nawet o 66 proc. wyższe niż oficjalnie podawane – poinformowała w środę niemiecka Federalna Służba Wywiadowcza (BND). Według jej ustaleń część kosztów armii rząd rosyjski wykazywał w innych pozycjach budżetu.

Sędzia ujawnia praktyki sądów i prokuratury Żurka. „W cywilizowanych państwach to jest nie do pomyślenia” wideo
Sędzia ujawnia praktyki sądów i prokuratury Żurka. „W cywilizowanych państwach to jest nie do pomyślenia”

Sędzia Dariusz Łubowski podczas przesłuchania przed Krajową Radą Sądownictwa mówił na temat praktyk, jakie są podejmowane przez prokuraturę nadzorowaną przez ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka.

Groźby śmierci wobec Piotra Nisztora. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich żąda stanowczej reakcji władz z ostatniej chwili
Groźby śmierci wobec Piotra Nisztora. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich żąda stanowczej reakcji władz

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich zabrało stanowczy głos po ujawnieniu gróźb wobec dziennikarza śledczego Piotra Nisztora. – Dziś mamy prawo nie tylko apelować, ale wręcz żądać od rządzących stanowczej reakcji – mówi prezes SDP dr Jolanta Hajdasz. 

Ekspert: „Prawdziwe zagrożenie dla demokracji pochodzi z Europy” z ostatniej chwili
Ekspert: „Prawdziwe zagrożenie dla demokracji pochodzi z Europy”

Analityczny ośrodek MCC Brussels opublikował i przedstawił raport, który krytycznie ocenia podejmowane przez Komisję Europejską działania w obszarze wewnętrznym wspólnoty.

REKLAMA

Wolne niedziele europejskim standardem

Wprowadzenie wolnych niedziel w Polsce nie będzie czymś nadzwyczajnym. Wręcz przeciwnie. Wolna niedziela jest zasadą obowiązującą w niemal wszystkich państwach zachodniej Europy. Wyjątek stanowią Irlandia i Portugalia.
/ pixabay.com [licencja: CCO]
Analitycy Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris podjęli się porównania przepisów o dniach wolonych, które obowiązują w większości europejskich krajów. Analizie poddano obywatelski projekt ustawy ograniczającej handel w niedzielę, pod którym podpisało się 518 tys. osób.

Ordo Iuris zwraca uwagę, że w dziewięciu na trzydzieści jeden państw, których ustawodawstwo przeanalizowano handel w niedzielę jest niedozwolony lub ograniczony. W większości europejskich krajów obowiązuje zakaz pracy w handlu w niedzielę. Prawo nie zezwala, aby w niedzielę były otwarte sklepy, które zatrudniają pracowników. Za sklepową ladą może stać właściciel.

Rozwiązanie, które zaproponowano w obywatelskim projekcie ustawy jest identyczne jak przepisy, które obowiązują w Niemczech i Austrii. Oponenci ograniczenia handlu w niedzielę chętnie posługują się przykładem Węgier, gdzie po ponad roku od wprowadzenia zakazu handlu, władze wycofały się z tego pomysłu. Warto zwrócić uwagę, że węgierski premier Victor Orbán zrezygnował z wolonych niedziel z powodów politycznych.

Ordo Iuris wskazuje, że rok obowiązywania zakazu handlu na Węgrzech pozytywnie wpłynął na tamtejszą gospodarkę. Poprawiła się sytuacja w sektorze drobnego handlu.
„Także w innych krajach na gwarancjach wolnej niedzieli najczęściej korzystają indywidualni przedsiębiorcy i rodzinne firmy. Nie znajdują potwierdzenia obawy dotyczące ogólnego spadku obrotów w handlu” – podkreśla Instytut.

NSZZ Solidarność wielokrotnie wskazywała, że projekt ustawy jest próbą odzyskania niedziel.
– To nasze 500 plus dla pracowników – zaznacza Alfred Bujara, przewodniczący Sekcji Krajowej Pracowników Handlu NSZZ Solidarność i jednocześnie pełnomocnik Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej.

Wszystko po to, aby osoby zatrudnione w handlu mogły w niedzielę spędzić czas z rodzinami i odpocząć. Również analitycy Ordo Iuris zwracają uwagę, że założenia projektu złożonego przez NSZZ Solidarność do Marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego stanowią realizację dyrektyw konstytucyjnych obligujących władze publiczne do otoczenia rodziny szczególną ochroną i opieką (art. 18 Konstytucji RP) oraz do ochrony pracy i nadzoru nad warunkami wykonywania pracy (art. 24 Konstytucji RP).
„W bezpośrednim związku z tą zasadą pozostaje wynikające z art. 47 Konstytucji prawo do ochrony prawnej życia prywatnego i rodzinnego. Analitycy proponują przy tym kilka zmian, które mogłyby zostać rozważone podczas prac parlamentarnych” – podkreśla Ordo Iuris.

Autorzy analizy twierdzą, że tytuł ustawy powinien afirmować rolę niedzieli jako dnia wolnego od pracy, szczególnie w kontekście życia rodzinnego.
„Projekt mógłby więc nosić tytuł: »ustawa o wolnej niedzieli« albo »ustawa o ochronie życia rodzinnego w niedzielę«. Wskazane jest także wybranie jednolitej formy prawnej dla proponowanego ograniczenia handlu w niedziele i obowiązującego już ograniczenia możliwości zatrudniania osób w święta będące dniami ustawowo wolnymi od pracy” – dodano.


Pełen raport autorstwa Ordo Iuris dostępny jest TUTAJ.


Izabela Kozłowska


 

Polecane