Co musisz wiedzieć?

• Dziś w Teatrze Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie odbyła się inauguracja obchodów 45. rocznicy rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.
• Podczas uroczystości, organizowanej przez Instytut Pamięci Narodowej, zostały wręczone odznaczenia państwowe - Krzyże Wolności i Solidarności.
• W uroczystościach wziął udział Bartłomiej Mickiewicz, zastępca przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność".

"Dziękuję za niezłomność"

Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.

Podczas uroczystości odczytany został list, jaki prezydent skierował do uczestników spotkania. Przypomniał w nim wydarzenia sprzed 45 lat oraz ich znaczenie dla historii Polski.

„To był czas, gdy złaknieni swobody, chleba i godności Polacy z nową nadzieją zaangażowali się w pokojowy demontaż totalitarnego systemu kłamstwa, opresji i wyzwisk. Pragnęliśmy, by Polska była Polską”

- zaznaczył. Przypomniał również o perspektywie historycznej:

„Od tamtych wydarzeń dzieli nas już 45 lat. To dokładnie tyle, ile trwało komunistyczne zniewolenie — od manifestu PKWN do częściowo wolnych wyborów w 1989 roku”

Podkreślił również, że idee Solidarności pozostają aktualne:

„Mimo upływu czasu stale powracamy i nadal będziemy powracać do pokojowej rewolucji Solidarności, ponieważ jej idee są wciąż aktualne. W Polsce to my, obywatele, jesteśmy i zawsze powinniśmy być prawowitymi gospodarzami. To chlubne karty naszej historii mówią najwięcej prawdy o nas, Polakach, o naszej kulturze i możliwościach — a nie fobie i kompleksy tych, którzy w polskości chcą widzieć jedynie słabość, ułomność i nienormalność"

- podkreślił.

Złożył także wyrazy wdzięczności i gratulacje osobom, które zostały wyróżnione Krzyżem Wolności i Solidarności.

„Dziękuję za państwa zasługi dla ojczyzny i rodaków — za niezłomność, za odwagę w zmaganiach z czerwonym totalitaryzmem, za wierność wartościom, które jednoczą nas we wspólnotę wolnych Polaków, dumnych ze swojego suwerennego i demokratycznego państwa"

- dodał prezydent.

"Nic o Solidarności bez Solidarności"

W uroczystości wzięły udział osoby odznaczone Krzyżem Wolności i Solidarności, przedstawiciele władz państwowych, organizacji i stowarzyszeń zrzeszających byłych działaczy opozycji antykomunistycznej. NSZZ "Solidarność" reprezentował zastępca przewodniczącego Komisji Krajowej Bartłomiej Mickiewicz.

W swoim wystąpieniu podkreślił historyczne znaczenie wydarzeń sprzed 45 lat.  

Tamte czasy, które pozwoliły nam dziś świętować wraz z kawalerami i damami tego odznaczenia, to ogromne wyzwanie i zobowiązanie. To także zobowiązanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność", którego rejestracja 10 listopada 1980 roku była aktem nadania podmiotowości związkowi zawodowemu

- powiedział do zebranych.

Zwrócił uwagę, że na powstanie Solidarności pracowało bardzo wielu ludzi i wiele środowisk. Kierując słowa szczególnie do młodzieży, Mickiewicz zaapelował:

Pamiętajcie o tych ludziach. (...) To na nich opiera się suwerenna, niepodległa Polska. Dzięki nim żyjemy w kraju demokratycznym i możemy organizować takie uroczystości.

Nawiązał również do trudności współczesnych:

W dzisiejszych czasach także nie jest łatwo. Kiedyś baliście się czołgów, internowania, więzienia. Dziś obawiamy się innych zagrożeń – niekorzystnych przepisów, zewnętrznych interwencji czy ataków

- podkreślił przewodniczący Mickiewicz, dodając, że Solidarność jest jedna od 45 lat i działa w imię tych samych idei, choć walczy z różnymi przeciwnościami.

Krzyż Wolności i Solidarności to nie jest zwykła pamiątka. To świadectwo tego, że ci ludzie narażali swoje rodziny, swoją pracę, swój byt materialny i przyszłość, abyśmy żyli w kraju, o jakim marzyliśmy

- zaznaczył przewodniczący i szczególnie zaakcentował to, czego Solidarność zobowiązuje się pilnować:

Nie dopuścimy do tego, aby osoby nieweryfikowane, nieuprawnione, którym – mówiąc wprost – ten krzyż się nie należy, otrzymały to odznaczenie. To byłoby zwyczajnie nie w porządku wobec tych, którzy już go otrzymali.

W końcowej części wystąpienia wybrzmiał kluczowy apel:

Nic o Solidarności bez Solidarności. Wiele osób próbuje "dbać" o jej dziedzictwo, używać go dla swoich partykularnych interesów. Tymczasem Solidarność jest jednym, żywym związkiem zawodowym i żadna rzecz dotycząca znaku, dziedzictwa czy ludzi Solidarności nie ma prawa dziać się bez NSZZ "Solidarność”.

"Zachowali się jak trzeba"

Pomysłodawcą dzisiejszego wydarzenia był dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Krzyż Wolności i Solidarności honoruje tych wszystkich, którzy po roku 1956, a przed rokiem 1989 mieli odwagę przeciwstawić się totalitarnemu systemowi komunistycznemu – tak obcemu polskiemu narodowi i naszemu duchowi narodowemu

- podkreślił w swoim wystąpieniu. Jednocześnie zwrócił się do młodych:

Jeżeli uważacie, że walka o wolną i niepodległą Polskę rozpoczęła się w 1956 roku, to tak nie było. Ta walka trwała nie dziesiątki, ale setki, niemal dwieście lat.

Podkreślił, że dzisiejsi odznaczeni stoją w jednym szeregu z wcześniejszymi pokoleniami:

Macie dziś unikalną okazję zobaczyć damy i kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności, którzy stoją w jednym szeregu z pokoleniami przeszłymi – tymi, którzy od końca XVIII wieku walczyli o wolną Polskę. Wielu z nich podejmowało działalność przeciw rządom komunistycznym, będąc w waszym wieku. Ale już byli przepełnieni pragnieniem wolności, bo wolność zawsze jest w nas.

Wskazał także na wspólne zadanie pokoleń:

Naszym obowiązkiem jest przekazać wam, młodzi, Polskę suwerenną, wolną, oddającą hołd swoim bohaterom. Naszym obowiązkiem jest przekazać wam wartości, którym hołdowali odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności.

Swoje wystąpienie podsumował słowami:

Krzyż Wolności i Solidarności pozostanie świadectwem uczciwości i moralności. Wszyscy, którzy go otrzymują, zachowali się jak trzeba.

O idei Krzyża Wolności i Solidarności i specjalnej procedurze przyznawania odznaczenia, uwzględniającej lustrację mówił Piotr Wójcik, prezes zarządu Klubu Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności.

Wręczenie Krzyży Wolności i Solidarności

Kulminacyjnym punktem inauguracji była ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych – Krzyży Wolności i Solidarności – przyznawanych bohaterom opozycji antykomunistycznej za ich zasługi w walce o wolność i prawa człowieka.

Krzyżem Wolności i Solidarności zostali odznaczeni m.in. 

1. Dorota Urszula Góral

2. Marcin Michał Grabarczyk

3. Piotr Kazimierz Grabowski

4. Maria Magdalena Karczmarek

5. Janusz Keller

6. Anita Aleksandra Mierzwińska-Mazurkiewicz

7. Jan Mirosław Pawlak

8. Stanisław Jan Plewako

9. Dariusz Podgrudny

10. Bogdan Paweł Szczur

11. Krzysztof Urbański

12. Jan Edward Wojcieszczuk

13. Elżbieta Bogumiła Zdunek

14. Ryszard Piotr Zdunek

pośmiertnie:

15. Janisław Kazimierz Juśkiewicz

16. Michał Tadeusz Wnuk

Wśród obecnych na uroczystości dam i kawalerów Krzyża Wolności i Solidarność znalazł się odznaczony kilka lat temu tym odznaczeniem nasz redakcyjny kolega Tomasz Gutry.

"Wolność, godność, solidarność"

Podczas uroczystości zostały także zaprezentowane materiały audiowizualne przygotowane specjalnie na tę okazję, m.in.: fragmenty filmu dokumentalnego w reżyserii Zbigniewa Raplewskiego „Tego nie da się zatrzymać. Notatnik trzech miesięcy” pozyskanego z Wytwórni Filmów Dokumentalnych – ukazujący narodziny Solidarności Regionu Mazowsze od sierpnia 1980 r. do listopada 1980 r., spot w reżyserii Mateusza Boruckiego przygotowany na podstawie archiwalnych fotografii z zasobu Instytutu Pamięci Narodowej, obrazujący historię Solidarności od strajków 1980 r. po wprowadzenie stanu wojennego oraz zwiastun filmu w reżyserii Tomasza Łysiaka „Którzy ogień podsycą…”, poświęcony Damom i Kawalerom Krzyża Wolności i Solidarności oraz opowiadający o idei powstania tego odznaczenia.

Wykład historyczny dotyczący pierwszego okresu istnienia Solidarności wygłosił dr. Sebastian Pilarski, dyrektor Biura Badań Historycznych IPN. Zwieńczeniem wydarzenia był koncert okolicznościowy Janusza Radka z zespołem, który wykonał recital inspirowany wartościami wolności, solidarności i godności – przygotowany specjalnie na tę uroczystość.

Uroczystość w Teatrze Polskim w Warszawie zainaugurowała ogólnopolski cykl wydarzeń upamiętniających 45. rocznicę rejestracji NSZZ „Solidarność”, które będą realizowane przez oddziały i delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w całym kraju w latach 2025–2026. Celem obchodów jest uhonorowanie osób, które z odwagą i determinacją przeciwstawiały się totalitarnemu systemowi oraz przywracanie pamięci o ich wkładzie w przemiany prowadzące do wolnej i demokratycznej Polski.

• Komunikat dla mieszkańców woj. podlaskiego
• KRUS wydał komunikat dla rolników
• Komunikat dla mieszkańców Łodzi
• Niepokojące informacje z granicy. Komunikat MSWiA i Straży Granicznej
• Komunikat dla mieszkańców Gdańska
• Andrzej Gajcy ujawnia: PiS gotowy na "cyrograf" z Konfederacją, PSL i Polską2050, by obalić Tuska
• Nasi dziadkowie jedli to codziennie. Dziś wraca w wielkim stylu – 1 łyżeczka dziennie może odmienić twoje zdrowie!
• Pilny komunikat. Straż Graniczna ujawnia, co wydarzyło się na granicy
• "Kto tu się tak wybiela? Czekam na przeprosiny". Burza po programie TVN
• Komunikat dla woj. małopolskiego