Konferencja o Przyszłości Europy była iluzją demokracji. Ordo Iuris podsumowuje CoFoE
Na początku maja 2022 r. zakończył się wielki projekt unijny – Konferencja o Przyszłości Europy (CoFoE). Było to trwające rok wydarzenie, złożone z licznych mniejszych konferencji, debat i spotkań, które, wedle deklarowanego założenia organizatorów, miało na celu oddanie głosu obywatelom państw członkowskich UE, tak aby ci mogli wskazać – na zasadach przypominających demokrację bezpośrednią – jaki kierunek UE powinna obrać w najbliższych latach „zgodnie z wolą obywateli”.
Jak wskazują eksperci Instytutu Ordo Iuris, całe przedsięwzięcie nie tylko nie wzbudziło zainteresowania Europejczyków, ale przede wszystkim dalece odbiegało jednak od deklarowanych demokratycznych standardów. Przykładowo, nie sposób ustalić jaka była procedura powoływania poszczególnych obywateli do uczestnictwa w panelach obywatelskich. Zarząd konferencji przyznał sobie też prawo do „opracowania (…) wniosów z posiedzenia plenarnego Konferencji oraz przedstawienia końcowego wyniku Konferencji (…)”, co oznacza, że, niezależnie od tego jakie opinie wyrażali obywatele biorący udział w konsultacjach, ostatecznie nad ich doborem, kształtem i kierunkiem „czuwał” Zarząd Konferencji (któremu współprzewodniczyły takie osoby jak m.in. Guy Verhofstadt). Niejasności organizacyjne, brak przejrzystości proceduralnej i finansowej oraz manipulacje przy doborze ekspertów doprowadziły do oficjalnego wycofania się z Konferencji całej grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR).
Instytut wskazuje na zagrożenia jakie mogą wynikać z realizacji zaleceń Konferencji. Należy do nich m.in. przeniesienie polityki zdrowotnej do tzw. kompetencji dzielonych, co prawdopodobnie ograniczyłoby suwerenność państw w tym zakresie. Mogłoby to również oznaczać konieczność akceptacji dla np. narzucenia legalizacji aborcji. Autorzy zaleceń domagają się również „wspierania platform cyfrowych zapewniających pluralizm mediów”. Postulat ten może oznaczać próbę wzmocnienia platform medialnych głównego nurtu, przedstawiających określoną narrację, kosztem wolności mediów prezentujących inne poglądy.
Opisane wyżej problemy budziły wątpliwości Ordo Iuris już od momentu, gdy CoFoE zaczęła przybierać realne kształty organizacyjne. Jeszcze na początku maja 2022 r., przed oficjalnym zakończeniem CoFoE, przedstawiciele Instytutu, na zaproszenie frakcji Tożsamość i Demokracja, wzięli udział w zorganizowanej w PE w Strasburgu debacie na temat niebezpieczeństw wynikających z CoFoE. 12 lipca w Parlamencie Europejskim w Brukseli, podczas międzynarodowej konferencji zorganizowanej przez Ordo Iuris we współpracy z biurem poselskim europosła Witolda Waszczykowskiego, przedstawiono kompleksowy „Komentarz do wybranych propozycji Konferencji o Przyszłości Europy”. Jego autorzy merytorycznie odnieśli się do kluczowych zaleceń sformułowanych w ramach dokumentu wieńczącego CoFoE.
„Szereg podjętych przez Ordo Iuris działań – w tym konferencji i publikacji wydaje się już dziś przynosić efekty. Instytut Ordo Iuris jako jedyny odniósł się tak szeroko i merytorycznie do propozycji CoFoE. Temat Konferencji o Przyszłości Europy stał się obecny w debacie publicznej, a komentarz Ordo Iuris od wybranych propozycji Konferencji znalazł uznanie wśród eurodeputowanych. To ważne w perspektywie kolejnych miesięcy i lat, kiedy Unia będzie podejmować działania na rzecz realizacji zaleceń Konferencji” – podkreśla Anna Kubacka, analityk Centrum Prawa Międzynarodowego Ordo Iuris.
