Plan ten skupia się na 8 obszarach: dofinansowanie części kosztów wytwarzania w rolnictwie (zwrot akcyzy „paliwa rolniczego”; zbudowanie systemu pozytywnego wpływu państwa na kształtowanie cen skupu płodów rolnych (Utworzenie Narodowego Holdingu Spożywczego); zwiększenie rozmiarów rolniczej sprzedaży bezpośredniej; rozwój produkcji żywności wysokiej jakości; wsparcie dla rolnictwa na terenach górskich, wsparcie dla inwestycji w retencję (przeciwdziałanie suszy); sukcesywne zastępowanie importowanej soi polskimi roślinami białkowymi; rozwój rolnictwa ekologicznego.

Zwrot akcyzy ma dotyczyć 100 litrów oleju napędowego na każdy hektar (do tej pory zwrot akcyzy dotyczył 86 litów na ha), a także dodatkowy zwrot akcyzy dla gospodarstw mających produkcję zwierzęcą.

Tworzenie instrumentów przy pomocy, których polskie państwo miałoby wpływ na pozytywne kształtowanie cen skupu płodów rolnych to utworzenie Narodowego Holdingu Spożywczego, ale także stworzenie Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) możliwości kontroli umów sprzedaży płodów rolnych pomiędzy rolnikami i zakładami przetwórczymi.

Holding będzie oparty o już istniejące podmioty funkcjonujące na rynku rolniczym (między innymi Krajowa Spółka Cukrowa, spółka Elewarr działająca na rynku zbóż, 14 spółek- tzw. rynków hurtowych w miarę równomiernie rozmieszczonych na terenie całego kraju).

Przypomnijmy, że wprowadzona rok temu ustawa nakazywała UOKiK wszczynanie postępowań z urzędu jak również na skutek wniosku złożonego na piśmie przez dostawcę, który uzna, że handlowcy i zakłady przetwórcze, stosują wobec niego nieuczciwe praktyki.

Kara stosowana przez UOKiK mogła sięgać aż 3% obrotu firmy w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary i mogła być stosowana nawet w przypadku, gdy przedsiębiorca choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.

Przepisy tej ustawy można było stosować w odniesieniu do tych podmiotów, kiedy łączna wartość obrotów (w roku wszczęcia postępowania) miedzy dostawcami, a nabywcami przekraczała 50 tys. zł w roku oraz obrót dostawcy lub nabywcy (w roku poprzedzającym postępowanie), który stosował przewagę kontraktową, przekroczył kwotę aż 100 mln zł.

Teraz tych ograniczeń wartościowych nie będzie i UOKiK będzie mógł kontrolować wszystkie umowy pomiędzy rolnikami i nabywcami ich produktów, żeby ewentualnie udowodnić występowanie przewagi kontraktowej z ich strony.

Nieopodatkowana wartość sprzedaży bezpośredniej wzrośnie do 40 tysięcy złotych rocznie, powyżej tej kwoty będzie obowiązywał 2 proc. podatek obrotowy, przy czym sprzedaż może być dokonywana bezpośrednio do konsumenta, ale także do małych sklepów spożywczych, czy restauracji.

Problem suszy, to nie tylko konieczność zrekompensowania części strat, jakie ponieśli rolnicy w tym roku (przygotowana została kwota 800 mln zł, dla rolników, którzy ponieśli straty powyżej 70 proc. zbiorów będzie to kwota 1 tys. zł na hektar; dla rolników, których straty wyniosły powyżej 30 proc., kwoty będą odpowiednio mniejsze).

Ale walka z suszą to także program wsparcia inwestycji retencyjnych realizowanych przez samorządy (gospodarka wodą jest głównie w kompetencji samorządów) i na ten wieloletni program środki będą pochodziły z budżetu państwa, a także narodowego i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska).

Wszystkie te propozycje znalazły się w wystąpieniu premiera Morawieckiego, stąd jego życzliwe przyjęcie przez zgromadzonych rolników, co niniejszym potwierdzam, ponieważ uczestniczyłem w tym spotkaniu rolników z szefem polskiego rządu.

Zbigniew Kuźmiuk